Azərbaycan mətbəxinin zənginliyi, qonaqpərvərlik ənənəsi və milli ornamentləri bu dəfə Bolqarıstanın paytaxtı Sofiyada yeni bir mədəniyyət məkanında birləşir. “Buta Bulgaria” brendi yalnız şirniyyat və çay təqdim edən məkan deyil, Azərbaycanı dad, rəng, simvol və atmosfer vasitəsilə tanıtmaq istəyən bir təşəbbüsdür.
AZƏRTAC “Buta Bulgaria” MMC-nin təsisçisi və direktoru Diana Əlizadə ilə müsahibəni təqdim edir.
– Diana xanım, “Buta Bulgaria” ideyası necə yarandı?
– Bu ideya çox sadə, amma mənim üçün dərin bir arzudan doğdu: Azərbaycana daha yaxın olmaq və ölkəmizi Bolqarıstanda daha yaxından tanıtmaq. Biz diaspor nümayəndələri olaraq harada yaşamağımızdan asılı olmayaraq, Vətənlə mənəvi bağımızı qorumağa çalışırıq. Mən istədim ki, bu bağ təkcə bizim içimizdə qalmasın, həm də bolqar cəmiyyətinə, Sofiyanın sakinlərinə və qonaqlarına açıq olsun.
Beləliklə, Azərbaycandan bir parçanı Bolqarıstanın ürəyinə – Sofiyaya gətirmək qərarına gəldik. İnanıram ki, yemək, çay süfrəsi və şirniyyat insanları sözlərdən daha tez yaxınlaşdırır. Süfrə arxasında insanlar bir-birini daha yaxşı anlayır, mədəniyyətlər daha təbii şəkildə qovuşur.
– Niyə məhz Azərbaycan şirniyyatları?
– Çünki Azərbaycan şirniyyatı bizim mədəniyyətimizin ən zərif, ən isti və ən qonaqpərvər tərəflərindən biridir. Paxlava, şəkərbura, badambura, qoğal, kətə və təzə dəmlənmiş çay – bunlar sadəcə qida deyil. Bunlar ailə, bayram, Novruz, xatirə, qonaq qarşılamaq və doğma ev ab-havasıdır.
Biz istəyirik ki, “Buta Bulgaria”ya gələn hər bir qonaq yalnız dadlı desert almasın, həm də Azərbaycanın ruhunu hiss etsin. Bir insan ilk dəfə Azərbaycan paxlavasının dadına baxanda, o, əslində bizim tariximizə, mətbəximizə və qonaqpərvərliyimizə toxunur.
– Brendin adı və loqosu da xüsusi məna daşıyır. “Buta Bulgaria” adını necə seçdiniz?
– “Buta” təsadüfi seçilmiş ad deyil. Buta Azərbaycan dekorativ sənətinin ən zəngin və tanınan ornamentlərindən biridir. Bu simvol hərəkəti, inkişafı, yenilənməni və həyat enerjisini ifadə edir. Eyni zamanda, buta odla, alovla, daxili işıqla bağlı mənalar daşıyır.
Mənim üçün buta həm də ürəkdən görülən işin rəmzidir. Biz hər məhsula sadəcə resept deyil, ruh qatırıq. Hər şirniyyatda, hər detalda bir az Azərbaycan sevgisi var.
Loqomuzda buta ilə bolqar qızılgülünü birləşdirdik. Bolqar qızılgülü Bolqarıstanın ən tanınmış simvollarından biridir. Biz bu iki elementi bir araya gətirməklə demək istədik ki, “Buta Bulgaria” Azərbaycanla Bolqarıstan arasında səmimi dostluğun, qarşılıqlı hörmətin və mədəni yaxınlığın ifadəsidir.
– Yəni brend yalnız kommersiya layihəsi deyil?
– Əsla. Bizim üçün “Buta Bulgaria” biznesdən daha böyük mənaya malikdir. Bu, Vətənə – Azərbaycana olan mənəvi borcumuzun bir formasıdır. Biz məhsul satmaqla yanaşı, bir atmosfer yaradırıq. İstəyirik ki, buraya gələn insan özünü mağazada deyil, sanki dost evində hiss etsin.
Bizim məqsədimiz Azərbaycanı yalnız sözlə deyil, dadla, qoxu ilə, rənglə, musiqi ilə, dizaynla və qonaqpərvərliklə tanıtmaqdır. “Buta Bulgaria” bu mənada kiçik bir mədəniyyət adasıdır. Qapıdan içəri girən qonaq düşüncə olaraq Azərbaycana səyahət etməlidir.
– Məhsullarınız hansı prinsiplərlə hazırlanır?
– Bütün məhsullarımız ənənəvi Azərbaycan reseptlərinə əsaslanır. Biz çalışırıq ki, dad autentik olsun, yəni insan Azərbaycanda necə paxlava, şəkərbura və qoğal yeyirsə, burada da həmin hissi yaşasın.
Əlbəttə, Avropa bazarında işləməyin öz standartları var. Mən uzun illər xarici iqtisadi fəaliyyət, marketinq, qida təhlükəsizliyi, logistika və istehsal prosesləri ilə bağlı çalışmışam. Bu təcrübə mənə imkan verir ki, Azərbaycan mətbəxinin ənənəsini müasir idarəetmə və keyfiyyət yanaşması ilə birləşdirim.
Mənim üçün məhsulun dadı qədər onun təqdimatı, qablaşdırması, brend dili və ümumi estetikası da vacibdir. Çünki xarici auditoriyaya mədəniyyət təqdim edəndə hər detal danışır.
– Sizin peşəkar fəaliyyətiniz də bu layihənin formalaşmasında mühüm rol oynayıb. Bir qədər bu barədə danışardınız...
– Mən 1993–1998-ci illərdə Xarkov Dövlət Aqrar Universitetində aqrar menecment ixtisası üzrə təhsil almışam. İxtisasım iqtisadçı-təşkilatçıdır. Daha sonra Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Kənd Təsərrüfatının İqtisadiyyatı və Təşkili İnstitutunda elmi işçi kimi çalışmışam. Orada statistik məlumatların toplanması, təhlili, hesabatların hazırlanması və elmi məqalələrin yazılması ilə məşğul olmuşam.
2000–2019-cu illərdə “CAMAL LTD” şirkətində xarici iqtisadi fəaliyyət və marketinq üzrə direktor müavini vəzifəsində çalışmışam. Bu illər ərzində idxal prosedurları, müqavilələr, danışıqlar, logistika, satış təhlili, marketinq kampaniyaları, maliyyə göstəriciləri, 1C proqram təminatı və qida təhlükəsizliyi sistemləri ilə bağlı geniş təcrübə toplamışam.
Bu təcrübə “Buta Bulgaria” layihəsində mənə çox kömək edir. Çünki yaxşı ideyanı uğurlu layihəyə çevirmək üçün yalnız sevgi kifayət etmir, sistemli idarəetmə, bazar araşdırması, keyfiyyətə nəzarət və düzgün kommunikasiya da vacibdir.
– Siz həm də ictimai fəaliyyətlə məşğulsunuz. Bu istiqamətdə fəaliyyətiniz nədən ibarətdir?
– Mən 2020-ci ildən “Azərbaycan-Bolqarıstan Dostluğunun İnkişafına Yardım” İctimai Birliyində sədr müavini kimi fəaliyyət göstərirəm. Burada sosial layihələrin hazırlanması, planlaşdırılması və həyata keçirilməsi, marketinq araşdırmaları və ictimai təşəbbüslərlə məşğul oluram.
Azərbaycanla Bolqarıstan arasında əlaqələrin inkişafı mənim üçün çox vacibdir. Bu əlaqələr təkcə diplomatik və iqtisadi münasibətlərdən ibarət deyil. İnsanlar arasında dostluq, mədəniyyətlərin tanıdılması və qarşılıqlı etimad da çox önəmlidir.
“Buta Bulgaria” da bu baxımdan həmin missiyanın davamıdır. Sadəcə bu dəfə biz dostluğu mətbəx vasitəsilə təqdim edirik.
– Bolqarıstanda Azərbaycan mətbəxinə maraq necədir?
– Marağın artdığını görürük. Bolqarıstan zəngin kulinariya ənənələrinə malik ölkədir və insanlar yeni dadlara açıqdırlar. Azərbaycan mətbəxi isə həm Şərq, həm Qafqaz, həm də Türk dünyası kulinariya ənənələrinin çox maraqlı sintezidir.
Bizim şirniyyatlarımız bolqar qonaqlar üçün həm tanış, həm də fərqli görünür. Məsələn, qoz, bal, ədviyyat, xəmir məmulatları onlara müəyyən mənada yaxındır. Amma Azərbaycan paxlavasının quruluşu, şəkərburanın naxışları, qoğalın mənası və çay süfrəsinin fəlsəfəsi onlar üçün yeni və maraqlıdır.
Biz hər məhsulun arxasında dayanan hekayəni də izah etməyə çalışırıq. Çünki mətbəx yalnız dad deyil, həm də yaddaşdır.
– “Buta Bulgaria”nın dizaynında və vizual kimliyində hansı ideyanı əsas götürmüsünüz?
– Biz istədik ki, vizual kimlik həm zərif, həm milli, həm də müasir görünsün. Loqoda əsas rənglərdən biri magentadır. Bu rəng brendə istilik, canlılıq və emosional enerji verir. Digər əsas rəng qara rəngdir. Qara rəng zərifliyi, sabitliyi və klassik üslubu ifadə edir.
Buta elementi Azərbaycanı, qızılgül isə Bolqarıstanı təmsil edir. Bu iki simvolun birləşməsi bizim əsas mesajımızdır: Azərbaycan mədəniyyəti Bolqarıstanda sevgi və hörmətlə təqdim olunur.
– “Buta Bulgaria” gələcəkdə necə bir məkana çevrilməlidir?
– Biz istəyirik ki, “Buta Bulgaria” sadəcə şirniyyat alınan yer olmasın. Arzumuz odur ki, bu məkan Sofiyada Azərbaycanı sevənlərin, yeni dadlar axtaranların, mədəniyyətlə maraqlananların sevimli ünvanına çevrilsin.
İnsanlar buraya gəlib çay içsinlər, Azərbaycan şirniyyatlarından dadsınlar, milli mədəniyyətimiz haqqında məlumat alsınlar, özlərini isti və səmimi mühitdə hiss etsinlər.
Tezliklə ikinci məkanımızı – Azərbaycan kulinariyasına həsr olunmuş kafe-butik formatında bir ünvanı açmağı planlaşdırırıq. Orada qonaqlar yalnız şirniyyat deyil, Azərbaycan çay mədəniyyətini, süfrə estetikasını və qonaqpərvərlik ənənəsini daha geniş şəkildə hiss edə biləcəklər.
– “Buta Bulgaria” Azərbaycan-Bolqarıstan münasibətlərinə hansı töhfəni verə bilər?
– Fikrimcə, bəzən kiçik layihələr böyük mənəvi təsir yaradır. Bir insan Azərbaycan şirniyyatını dadır, sonra ölkəmizlə maraqlanmağa başlayır. Azərbaycan haradadır, mədəniyyəti necədir, musiqisi, xalçası, tarixi, turizm imkanları nədən ibarətdir – bütün bunlara maraq yaranır.
Bu baxımdan “Buta Bulgaria” həm kulinariya, həm mədəniyyət, həm də xalq diplomatiyası layihəsidir. Biz Azərbaycanla Bolqarıstan arasında mövcud dostluq əlaqələrinin daha da möhkəmlənməsinə öz kiçik töhfəmizi vermək istəyirik.
– Sizin üçün bu layihənin ən emosional tərəfi nədir?
– Ən emosional tərəfi odur ki, mən bu işi Vətən hissi ilə görürəm. Azərbaycandan uzaqda ölkəmizi təqdim etmək böyük məsuliyyətdir. Hər dəfə məhsullarımızı hazırlayanda düşünürəm ki, bu dad vasitəsilə kiminsə qəlbində Azərbaycan haqqında ilk təəssürat yaranacaq. Ona görə də hər detal önəmlidir: dad, keyfiyyət, təmizlik, təqdimat, xidmət, söz, təbəssüm. Biz istəyirik ki, insanlar “Buta Bulgaria”dan çıxanda təkcə “dadlı idi” deməsinlər, həm də “Azərbaycanı hiss etdik” desinlər.
– Gənclərə, xüsusilə xaricdə yaşayan azərbaycanlılara nə demək istərdiniz?
– Harada yaşamağımızdan asılı olmayaraq, köklərimizi unutmamalıyıq. Dilimizi, mədəniyyətimizi, mətbəximizi, adətlərimizi qorumaq bizim borcumuzdur. Amma bunu yalnız özümüz üçün deyil, yaşadığımız ölkələrin insanları ilə bölüşmək üçün də etməliyik.
Mədəniyyət paylaşdıqca yaşayır. Biz Azərbaycanı tanıtdıqca həm Vətənimizə xidmət edirik, həm də yaşadığımız cəmiyyətlə daha güclü bağlar qururuq.
– Gələcək planlarınız nələrdir?
– Əsas məqsədimiz “Buta Bulgaria”nı Sofiyada Azərbaycan mətbəxinin və mədəniyyətinin tanınan ünvanlarından birinə çevirməkdir. Yeni məhsullar, xüsusi bayram kolleksiyaları, Azərbaycan çay mərasimləri, mədəni təqdimatlar və kulinariya tədbirləri planlaşdırırıq.
İstəyirik ki, Novruz, Azərbaycan mətbəxi, milli şirniyyatlarımız və qonaqpərvərlik ənənəmiz Bolqarıstanda daha geniş tanınsın. Bizim yolumuz bolqar qızılgülləri ilə bəzənib – həm birbaşa, həm də rəmzi mənada. Ümid edirəm ki, bu yol bizi uğura aparacaq.
– Müsahibəyə görə təşəkkür edirik.
– Mən də təşəkkür edirəm. Fürsətdən istifadə edib demək istəyirəm ki, “Buta Bulgaria”nın qapısı Azərbaycanı sevən, yeni mədəniyyətlərlə tanış olmaq istəyən və şirin bir hekayənin parçası olmaq arzusunda olan hər kəs üçün açıqdır. Biz Bolqarıstanda Azərbaycanı dadla, sevgi ilə və qürurla təqdim etməyə davam edəcəyik.
