Beynəlxalq Valyuta Fondu Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiyada real ÜDM artımı ilə bağlı proqnozunu açıqlayıb

2026-cı ildə Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiyada real ÜDM artımının 2025-ci ildəki 6,2%-lə müqayisədə 4,8% səviyyəsinə enəcəyi gözlənilir.

Trend bu barədə Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) hesabatına əsasən xəbər verir.

Proqnozlara əsasən, 2027-ci ildə iqtisadi artım tempinin 4,5%-ə qədər sürətlənəcəyi gözlənilir.

"Yaxın Şərq və Mərkəzi Asiyada iqtisadi artım 2025-ci ildəki 3,6%-dən 2026-cı ildə 1,9%-ə qədər zəifləyəcək, daha sonra isə regionun münaqişənin birbaşa təsirini yaşaması və gözlənilən bərpa prosesi fonunda 2027-ci ildə 4,6%-ə qədər bərpa olunacaq. Münaqişədən birbaşa təsirlənən xammal ixracatçısı ölkələr üçün hasilat və ixracın azalması 2026-cı il üzrə ÜDM artımı proqnozunun əhəmiyyətli dərəcədə aşağıya doğru yenidən qiymətləndirilməsi deməkdir. Azalmanın miqyası enerji və nəqliyyat infrastrukturuna dəyən zərərin səviyyəsindən, həmçinin Hörmüz boğazından asılılıqdan və alternativ ixrac marşrutlarının mövcudluğundan asılıdır”, – hesabatda bildirilir.

Qeyd olunur ki, bununla əlaqədar olaraq 2026-cı ildə ÜDM artım tempinin azalması Bəhreyn, İran, İraq, Küveyt və Qətər üçün daha kəskin, Oman, Səudiyyə Ərəbistanı və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri üçün isə daha məhdud olacaq.

“Bu iqtisadiyyatların hamısında 2027-ci ildə enerji daşıyıcılarının hasilatı və daşınmasının yaxın aylarda normallaşacağı şərti ilə artımın bərpası gözlənilir. Lakin münaqişə uzanarsa və zərərin miqyası gözləniləndən böyük olarsa, bu ehtimal yenidən nəzərdən keçirilə bilər. İran üzrə 2026-cı il üçün artım proqnozu yanvar qiymətləndirməsi ilə müqayisədə 7,2 faiz bəndi aşağı salınaraq –6,1%-ə endirilib, 2027-ci il üzrə proqnoz isə 1,6 faiz bəndi artırılaraq 3,2%-ə yüksəldilib”, – BVF qeyd edir.

Vurğulanır ki, Səudiyyə Ərəbistanı üçün 2026-cı il üzrə artım proqnozu yanvarla müqayisədə 1,4 faiz bəndi azaldılaraq 3,1%-ə endirilib, 2027-ci il üzrə isə 0,9 faiz bəndi artırılaraq 4,5%-ə çatdırılıb.

“Yaxın Şərq və Şimali Afrikada xammal idxalçısı olan ölkələr üçün xammal qiymətlərinin artması ilə bağlı ticarət şərtlərindəki şok da 2026 və 2027-ci illər üzrə artım proqnozlarının mülayim şəkildə aşağıya doğru yenidən nəzərdən keçirilməsinə səbəb olub. Eyni zamanda ölkələr arasındakı fərqlər enerji daşıyıcıları, enerji məhsulları və ərzaq idxalından asılılığın müxtəlif səviyyələri, həmçinin münaqişədən əvvəlki fərqli iqtisadi trayektoriyalarla izah olunur", - hesabatda qeyd olunub.