“Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp marşrutu” (TRIPP) dəhlizi Avropa, Yaxın Şərq və Cənubi Asiyanı birləşdirən strateji iqtisadi kəmərə çevrilə bilər.

Trend xəbər verir ki, bu barədə “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-nin Marketinq və tarif siyasəti departamentinin marketinq şöbəsinin müdir müavini Ziya Məmmədov sosial şəbəkə hesabında yazıb.

O qeyd edib ki, TRIPP yalnız qısamüddətli ticarət təşəbbüsü kimi deyil, həm də Avropa, Yaxın Şərq, Cənubi Asiya və daha geniş Xəzər regionu arasında regional əlaqəliliyi transformasiya etmək potensialına malik uzunmüddətli strateji logistika platforması kimi qiymətləndirilə bilər.

“Türkiyə, İraq, Pakistan, Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Qətər, Azərbaycan, eləcə də potensial olaraq Fars körfəzi ölkələrinin və Mərkəzi Asiyanın daha geniş bazarlarını birləşdirərək, bu dəhliz ənənəvi dəniz “dar boğazları”ndan və yüklənmiş gəmiçilik xətlərindən asılılığı azaldan şaxələndirilmiş ticarət marşrutu formalaşdıra bilər.

Yaxın illərdə qlobal təchizat zəncirləri getdikcə daha çox dayanıqlılıq, çeviklik və marşrutların şaxələndirilməsinə yönələcək. Bu kontekstdə TRIPP müxtəlif regionlarda istehsal mərkəzlərini, istehlak bazarlarını, enerji ixracatçılarını və tranzit qovşaqlarını birləşdirərək quru və dəniz marşrutlarını əlaqələndirən mühüm multimodal şəbəkəyə çevrilə bilər”, – deyə paylaşımda bildirilib.

Z.Məmmədovun sözlərinə görə, TRIPP dəhlizi bir sıra uzunmüddətli üstünlüklərə malikdir. Türkiyə Balkanlara və Aralıq dənizinə çıxış təmin edərək Avropaya açılan qapı rolunu oynaya bilər, İraq isə Fars körfəzi ölkələri ilə Türkiyə arasında quru körpü kimi əsas rol oynayır. Pakistan Cənubi Asiyaya və Ərəb dənizi ticarət axınlarına birbaşa çıxışı təmin edir, Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ və Qətər isə investisiyalar, inkişaf etmiş liman infrastrukturu və sənaye tələbi hesabına yük axınlarını artıra bilər. Azərbaycan Bakı limanı, Şərq–Qərb infrastrukturu və Orta dəhliz vasitəsilə strateji birləşdirici rol oynayır, dəmir və avtomobil yollarının, quru limanların və logistika zonalarının inteqrasiyası isə dayanıqlı multimodal sistemin formalaşmasına imkan verəcək. Bundan əlavə, marşrutların şaxələndirilməsi geosiyasi qeyri-sabitlik və yüklənmiş dəniz “dar boğazları” ilə bağlı riskləri azaldır.

Qeyd edək ki, avqustun 8-də Vaşinqtonda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan ABŞ Prezidentinin iştirakı ilə birgə bəyannamə imzalayıblar. Sənəddə regional əlaqələrin bərpası çərçivəsində Zəngəzur dəhlizinin (“Tramp marşrutu”) istifadəyə verilməsi nəzərdə tutulur. Bununla yanaşı, iki ölkənin xarici işlər nazirləri “Sülh və Dövlətlərarası Münasibətlər haqqında” Sazişi paraflayıblar.