Türkiyə və Qafqaz ölkələri uzunmüddətli perspektivdə neft-kimya sənayesinin mühüm mərkəzinə çevrilə bilər.

Trend xəbər verir ki, bu barədə "SOCAR Türkiye" şirkətinin müşaviri Mevlüt Çetinkaya Bakıda keçirilən II Xəzər və Mərkəzi Asiya neft ticarəti və logistikası forumunda bildirib.

Onun sözlərinə görə, enerji daşıyıcılarının qiymətlərinin artması Avropa istehsalçılarının vəziyyətini əhəmiyyətli dərəcədə pisləşdirib və onları ABŞ və Asiya ölkələri ilə müqayisədə daha az rəqabətədavamlı edib.

“Nəticədə bir sıra müəssisələr tədricən bazardan çıxır, investisiya fəallığı isə digər regionlara yönəlir. Eyni zamanda, qlobal neft-kimya sənayesi struktur transformasiya mərhələsindən keçir. Asiyada, xüsusilə Çində istehsal güclərinin sürətli artımı müşahidə olunur. Belə ki, əvvəllər milyonlarla ton polipropilen idxal edən ölkə bu gün artıq özü bu məhsulun ixracatçısına çevrilib”, – deyə şirkətin müşaviri bildirib.

ABŞ-də neft-kimya sənayesinin sürətli inkişafı da ayrıca vurğulanır; burada əsas üstünlük şist qazının hasilatı zamanı əldə olunan ucuz etana çıxış olub.

“Bu amil ölkəyə qlobal bazarda mövqelərini möhkəmləndirməyə və etilen zəncirləri üzrə ən iri investorlarından birinə çevrilməyə imkan verib. Neft-kimya sektoru yeni inkişaf modelinə keçid mərhələsindədir; bu modeldə neft emalı ilə neft-kimyanın inteqrasiyası, istehsalın miqyasının genişləndirilməsi, eləcə də xammalın ənənəvi yanacağa çevrilmədən birbaşa kimyəvi məhsullara emalı texnologiyaları getdikcə daha böyük rol oynayır. Bu fonda Avropada istehsal güclərinin azalması qlobal neft-kimya bazarının daha geniş yenidənqurulmasının tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilir və burada artım mərkəzləri tədricən Asiya və Şimali Amerikaya doğru yönəlir”, – deyə M. Çetinkaya qeyd edib.

O bildirib ki, 2027-ci ilə qədər Avropada etilen istehsal güclərinin təxminən 5 milyon ton azalacağı gözlənilir.

“Çin isə əksinə, demək olar ki, özünü tam təmin edən ölkəyə çevrilib: əvvəllər milyonlarla ton polipropilen idxal etdiyi halda, indi artıq ixracatçıdır. Bu, bazar strukturunda çox böyük dəyişiklikdir. Eyni zamanda, tullantıların emalı və kimyəvi təkrar emalı da sürətlə inkişaf edir. Yeni trendlərdən biri klassik emaldan ‘crude-to-chemicals’ modelinə keçiddir — yəni neftin yanacağa deyil, birbaşa neft-kimya məhsullarına çevrilməsi. Əvvəllər xammalın cəmi 15–20 faizi neft-kimya sektoruna yönəldilirdisə, indi bu göstərici 50 faizə qədər yüksəlir”, – deyə şirkət müşaviri vurğulayıb.

O əlavə edib ki, 2035-ci ildə bu göstərici iki dəfə arta bilər.